Kişisel gelişim denilince akla bir grup insanı kandıran, safsata sözler veya içerikler geliyor. Kişisel gelişim kitapları okumak edebi değerden yoksun bulunuyor. Boşa zaman kaybından öteye gitmiyor. Türkiye’de zincir kitap mağazalarının özel olarak kiralanan reyonlarına dizilmiş kitaplarını kişisel gelişim sanıyoruz. Oysa kişisel gelişim kitapları gerçekten çöp mü?
Kişisel gelişim temel anlamıyla bireyin kendisini psikolojik, fiziksel, ekonomik ve birtakım özellikler bakımından iyileştirmesi, geliştirmesi anlamına geliyor. Kişisel gelişim bir spor dalından bir psikolojik soruna kadar geniş alana yayılmışken tek bir alana indirgememiz doğru olmaz.
Kişisel gelişim denilince Instagram’da bot takipçili, size bir ayda zengin olmayı öğreten sayfalardan ziyade “Doğru kişisel gelişim nedir?” sorusuna dikkatimizi vermeliyiz. Kişisel gelişim bazı zengin insanların tekelinden ileri gidemiyor. Bunun sebebi açık. Bu alana yeterince değer veren gerçekten birikimli insanların bulunmaması. Oysa saçma ve zaman kaybı olabilecek bir şey değil. Gerçi tüm bunlardan önce kişisel gelişim neden ele ayağa düştü bunu konuşalım.
Her şey 2018 – 2019 yıllarında sosyal medya fenomeni bazı kişilerin kişisel gelişim hakkında çıkarttıkları içerikten yoksun, sosyal medyadan çalınmış sözlerle, sayfalarını bile dolduramadıkları (gerçekten sayfalar birkaç cümleden oluşuyor) kitapların popüler olmasıyla başladı. Popülerliklerini kaybetmek istemeyen ve en kolay yolu edebiyat olarak seçen bu kişiler istediklerini de başardı. Çıkarttıkları kitaplar birçok insan tarafından konuşulur ve alay edilir hale geldi. Oysaki bizler maalesef sevmediğimiz şeyleri görmezden gelmeyi beceremiyoruz. Yok olup gitmelerini izlemek yerine istenilen reklamı sağlıyoruz. Bu günümüzde de geçerli.
Tüm bunların dışında kişisel gelişimin iyi olduğunu düşünen de tek ben değilim elbette. Piyasada çıkan çok satan kişisel gelişim zırvalıklarının yerine işini hakkıyla yapan yayın evleri de yok değil. Hatta bu yazıyı yazmama sebep olan kişiyi söyleyeyim. Ceren Sungur. Kendisi de kişisel gelişim kitapları zırvalıklarından sıkılmış ve “Öz Hakiki Kişisel Gelişim” serisi adında bir Youtube içeriğine başlamış bulunmakta. Videolarına devam eden ve an itibariyle yüz videoya sahip Ceren Sungur ilk videodan amacını belli ediyor.
“Berbat kitaplar ve berbat insanlar yüzünden adı batırılan kişisel gelişime sahip çıkıyoruz. Kişisel gelişim öyle değil böyle olur diyor ve özenle seçtiğimiz kitapları beraberce okuyup yorumluyoruz.” açıklamasıyla kişisel gelişimin adını düzeltmeye girişiyor.
Kitaplar üzerinden ilerlediği gibi yayınına konuk olarak aldığı psikolog, öğretim üyesi, yazar gibi alanında eğitimli insanlarla da sohbetlerini bizlerle paylaşıyor. Tüm bunların dışında işlediği konular ve seçtiği kitaplar da çok önemli. Zor bir ailede büyümek, hayatı geri kazanmak, yaratıcı düşünme, kendini sevme, zorbalık ve okul yaşamı gibi konulara eğilirken ilgilendiği alanlar ise yazarlık ve çizim, felsefe, psikoloji, edebiyat, tarih ve en önemlisi insan! Kişisel gelişim kitaplarında en önemli ve en çok unutulan şey olabilir. Seçtiği yayınevleri ağırlıklı olarak Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, İletişim Yayınları Psikoloji serisi.
Peki ne kişisel gelişim? Ne değil?
Kişisel gelişim size birden hayatınızın anahtarını vermez. Size bir şey vaat etmez. Kişisel gelişim sadece yardım edebilir. Tüm olay sizinle alakalıdır aslında. Değişmek ya da değişmemek bireyin seçimidir. Kişisel gelişim size zengin olmayı öğretmez, iyi bir insan yapmaz, hayatınızı birden mükemmelleştirmez. Kişisel gelişim zamanla size bir bakış açısı katar. Hayatınızla ilgili kararlar alabilmeye, mantıklı düşünebilmeye katkı sağlar. Bunu kısa bir süre içerisinde yapmayı asla söylemez. Merdivenlere hızlıca çıkmanızı değil merdivenlerde oturup hayatınız üstüne düşünmenizi sağlar. Belki de bulunduğunuz konumda kalmanızın sizin için iyi olabileceğini iddia eder.
Bunları şu şekilde örnekleyebiliriz. Çok tüketilen “o kişisel gelişim” sayfaları hepimize zengin olmamızı söyler. Bize milyoner insanları örnek verir. “O yapabiliyor sen neden yapamıyorsun?” demekten ileri gitmez. Daha çok moralinizi bozarak sizi motive etmeye çalışır. Sorunları yüzeysel tutar. Zengin olmamanızın sebebini sigara, alkol gibi bağımlılık verici maddeler tüketmekten meydana geldiğini iddia eder. Başarısızlığınızı sizin suçunuz olarak görür. Çevresel etkenleri katmaz ve bilimsel bakamaz. Kişisel gelişim zırvalıklarını anlatan kişiler gerçekten başarılı olan kişiler midir? Bu alanda eğitimleri var mıdır? Yoksa herhangi bir şekilde birden o mevkiye gelmiş, altı doldurulmamış, içi boş insanlar mıdır?
Kişisel gelişim şudur;
Size yardım edebilir. Hayat bakış açınızı değiştirir. Sorunlarınızı kökünden çözmez sizi sadece teşvik eder. Teşvik ederken sorunun kökenine eğilir.
Buna bir örnek verebiliriz. İnsanlar hep bizi aynı kişi buluyor ve hep o sorunlu kişiyle karşı karşıya geliyoruz diyorlar. Kişisel gelişim zırvalığı sorunu sende bulur ve o kişilerden kurtulamadığın için aciz olduğunu söyler. Asıl kişisel gelişim ise psikolojine eğilir ve aslında o kişileri hayatına senin çektiğini, bunu istemsiz yaptığını söyler. Bunu yapmanın sebebi sorunlu bir ailedir temelinde. Sana bu farkındalığı kazandırdıktan sonra üstüne düşünmek ve bunu çözmek artık senin ve daha üst kişilerin elindedir. Bu konuyu tek başına halledemiyorsan ruhsal yardım alman gerekiyordur.
Bunların yanında kişisel gelişim neden önemli konusunda şunları da bildirelim. Türkiye’de ruhsal anlamda yardım almak gittikçe zorlaşıyor. Psikologlara randevu bulunamıyor. Randevu süreleri her geçen gün kısaltılıyor. Devlet hastanelerinde psikolog sayıları yeterli değil. Arz – talep ilişkisinde dengesizlik var. Tüm sorunların yalnızca psikiyatr ile çözülebileceği ise şüpheli. Birçok insanın psikolog – psikiyatr ile aşması gereken sorunları var. Problemleri birden fazla seanslı psikoterapistlerle çözmek de zor. Çünkü ekonomik açıdan bu imkanlara ulaşamayan insanlar var.
Gençler ailelerine psikoloğa gitmek istediklerini söylediğinde karşılaştıkları cümle belli. “Senin neyini eksik ettik de psikoloğa gitmek istiyorsun? Yediğin önünde yemediğin arkanda!”
Tüm bu durumlar içinde kendi başına biraz da olsa rahatlamak benzer sorunların başkalarında olduğunu görmek ve sosyalleşmek isteyen kişiler için iyi bir yol.
Benim de işime yaradığını söyleyebilirim. Panik ataklarımı sakinleştiremiyor, doktor randevusu bulamıyordum. Çok zor bir durumda günlerim geçerken okuduğum bir kişisel gelişim kitabından nefes egzersizlerini öğrenmiş ve kontrol altına alabilmeyi biraz da olsa başarmıştım.
Fakat bu durum panik ataklarımı yok etmemi sağlamadı elbette. Sadece daha kontrol altına alabiliyordum. Bunu çözebilecek olan kişi mucizevi bir kitap değil. Benim. Kitaptan medet ummak zaten saçma ve gerçek dışı olurdu.
Benim de kötü kişisel gelişim kitaplarıyla karşılaşma zamanım olmadı değil. Zaten bir şeye anında ulaşamazsınız. Zamanla daha iyi kitaplara erişmek de benim elimdeydi ve nitekim öyle yaptım. Bana bir şey katmayan, alanında uzman olmayan insanları okumayı bıraktım. Bana farklı bir bakış açısı sunmayan, hayatıma katkıda bulunmayan kişisel gelişim kitaplarından kurtuldum. Kitapları okurken ise onların birden sihirli bir değnek gibi hayatımı değiştireceği bilincinden çıktım ve sadece öğrenmek için okumaya başladım. Okurken üstüne düşünmeye ve uygulanabilir olmasına dikkat ettim. Çok satılan, popüler içeriklerden kişisel gelişim türünde uzak kalmaya çalıştım. Hakkını veren yayınevlerini takip etmeye başladım. Okuduğum iyi kitaplarda dahi sorgulamayı bırakmadım. Sonuçta yazılan kitapların yüzde yüz bir gerçekliğe sahip değil. Körü körüne inanmaya dahil olabileceği fikri yanlış.
Kitapların dışında Youtube içeriklerini takip ederken içerik üreticisinin hayatındaki deneyimlere baktım. Bu içerikleri üretmesindeki yeterlilikleri dikkate almaya başladım.
Şayet siz de kişisel gelişime bir şans vermek istiyorsanız ve gerçekten iyi kitaplar okumak istiyorsanız linki bırakıyorum.
Benim siz okuyuculara önerdiğim üç video olacak olsaydı sırasıyla bunlar olurdu;
1) Zor Bir Ailede Büyümek – Toksik Ebeveyn Kimdir?
İyi bir aileye sahip olmak büyük bir lüks… Toksik ebeveyn nedir? Aileniz gerçekten sizi hangi anlamda istismar ediyor? Yoksa tüm bunlardan haberdarsınız ve kendinizi korumak mı istiyorsunuz? Güzel bir içerik olan zor bir ailede büyümeyi sizlere öneririm.
2) Neden Hep Aynı Tip (ve yanlış) İnsanlar Sizi Buluyor?
Hep yanlış insanlara mı âşık olduğunuzu düşünüyorsunuz? Ya da sizi bulanlar hep “sorunlu” kişiler mi? Ama bunun sebebi ne? Yoksa biz mi onları seçiyoruz?
3) Çekingenlikten Nasıl Kurtuluruz?
Kendinizi bildiniz bileli çekingen misiniz? Birisiyle konuşmak sizin için bir işkence haline mi geliyor? Kimi zaman sırf çekindiğiniz için bir şeyleri yapmaktan vaz mı geçiyorsunuz?
Bunların dışında Sesli Kitap Dünyası Youtube kanalının Kişisel Gelişim Serisi oynatma listesi de işinize yarayabilir. Sorununuz temeline inmek için mustarip olduğunuz şeyleri tespit edebilirsiniz. Ve daha nokta atışı çalışabilirsiniz.
Unutmayın! Kişisel gelişim sadece çöp içeriklerden oluşmuyor. Çöp içerikleri bırakıp iyi içerikleri tüketmek elinizde. Sadece biraz üstüne düşünmeyi unutmayın. Sorgulamak iyidir. Kendinize iyi bakın, sağlıklı kalın.
Muse Dergi 